Συχνοί ισχυρισμοί

Τι ισχύει, σε 30 δευτερόλεπτα

Σύντομες απαντήσεις σε ισχυρισμούς που κυκλοφορούν συχνά. Κάθε κάρτα εξηγεί τι κάνει ο ισχυρισμός, δίνει τους αριθμούς, λέει τι ισχύει από την κριτική και οδηγεί στην ενότητα με τις πηγές.

Όλοι οι ισχυρισμοί
  1. Οικονομία«Το 2018 το επιτόκιο 4,37% ήταν “απαγορευτικό”, το 2023 το 4,4% ήταν “εντυπωσιακή ζήτηση”. Ίδιο επιτόκιο, άρα τίποτα δεν άλλαξε»
  2. Υγεία«Η κυβέρνηση διαλύει τη δημόσια υγεία»
  3. Κοινωνική πολιτική«Το 70% των Ελλήνων είναι φτωχοί»
  4. Πολιτισμός«Αφού δεν ήρθαν τα Γλυπτά, η κυβέρνηση δεν κατάφερε τίποτα και μας κοροϊδεύει»
  5. Κοινωνική πολιτική«Εμείς θέλουμε όλοι να έχουν αξιοπρεπή κατοικία· η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα για το στεγαστικό»
  6. Οικονομία«Η ακρίβεια στην Ελλάδα είναι η χειρότερη στην Ευρώπη και φταίει η κυβέρνηση»
  7. Οικονομία«Οι μισθοί είναι μισθοί πείνας και δεν αυξήθηκαν καθόλου»
  8. Κοινωνική πολιτική«Οι συνταξιούχοι ζουν με συντάξεις πείνας και η κυβέρνηση τους έχει ξεχάσει»
  9. Οικονομία«Η ανεργία έπεσε μόνο επειδή έφυγαν οι νέοι στο εξωτερικό, και οι δουλειές που έμειναν είναι ελαστικές»
  10. Οικονομία«Η φοροδιαφυγή καλά κρατεί· πληρώνουν μόνο οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι»
  11. Ψηφιακό κράτος«Η ψηφιακή κάρτα εργασίας είναι για τα μάτια· όλοι την παρακάμπτουν»
  12. Υγεία«Στο ΕΣΥ περιμένεις χρόνια για ένα χειρουργείο»
  13. Εξωτερική πολιτική«Η ακρίβεια και τα ακριβά καύσιμα φταίνε στην κυβέρνηση, που στηρίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία· έπρεπε να μείνουμε ουδέτεροι»
  14. Μεταναστευτικό«Τα σύνορα είναι ανοιχτά και η χώρα πλημμυρίζει από μετανάστες»
  15. Μεταναστευτικό«Η Ελλάδα είναι κράτος-δολοφόνος μεταναστών· μόνο εμείς κάνουμε επαναπροωθήσεις και η κυβέρνηση καλύπτει τους υπεύθυνους»
  16. Δικαιοσύνη«Η δικαιοσύνη δεν λειτουργεί· περιμένεις χρόνια για μια απόφαση και η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα»
  17. Παιδεία«Η κυβέρνηση υποβαθμίζει τη δημόσια παιδεία: δεν δίνει χρήματα και δεν διορίζει εκπαιδευτικούς»
  18. Οικονομία«Τι με νοιάζει εμένα το ΑΕΠ; Εγώ είμαι φτωχός»
  19. Τέμπη«Τα Τέμπη ήταν συγκάλυψη: υπήρχε λαθραίο φορτίο, κρύφτηκαν στοιχεία και κανείς δεν θα δικαστεί»
  20. Ενέργεια«Η βιαστική απολιγνιτοποίηση και οι ανεμογεννήτριες μας έφεραν ακριβό ρεύμα· με τον φθηνό λιγνίτη μας θα πληρώναμε λιγότερα»
  21. Ενέργεια«Τι με νοιάζει εμένα αν ο μεγαλοεπιχειρηματίας εξάγει ρεύμα;»
  22. Ενέργεια«Ανατίναξαν τους εκσκαφείς για να μην μπορεί καμία επόμενη κυβέρνηση να ξαναφέρει τον λιγνίτη»
Οικονομία · ΔανεισμόςΊδιος αριθμός, άλλη εποχή

«Το 2018 το επιτόκιο 4,37% ήταν “απαγορευτικό”, το 2023 το 4,4% ήταν “εντυπωσιακή ζήτηση”. Ίδιο επιτόκιο, άρα τίποτα δεν άλλαξε»

Ένα επιτόκιο δανεισμού κρίνεται σε σχέση με το πόσο δανείζονται οι άλλοι την ίδια στιγμή. Τον Δεκέμβριο 2018 η ΕΚΤ είχε αρνητικό επιτόκιο και η Γερμανία δανειζόταν για 10 χρόνια με 0,19%. Η Ελλάδα δανειζόταν με 4,28%, δηλαδή 4,1 μονάδες ακριβότερα.

Τον Ιανουάριο 2023 η ΕΚΤ είχε ανεβάσει το επιτόκιό της στο 2% και η Γερμανία δανειζόταν με 2,19%. Η Ελλάδα δανειζόταν με 4,29%, δηλαδή 2,1 μονάδες ακριβότερα. Το επιτόκιο έμεινε ίδιο, αλλά η απόσταση από τη Γερμανία, το «ασφάλιστρο κινδύνου» της χώρας, μειώθηκε περίπου στο μισό, και αυτό πριν καν η Ελλάδα αποκτήσει επενδυτική βαθμίδα (τον Ιανουάριο 2023 ήταν ακόμη BB+). Η νέα 10ετής έκδοση εκείνου του μήνα είχε προσφορές 6,2 φορές το ποσό.

Απόδοση 10ετούς ομολόγου, μηνιαίος μέσος όρος
Δεκέμβριος 2018Διαφορά: 4,1 μονάδες
Ιανουάριος 2023Διαφορά: 2,1 μονάδες
Τι ισχύει από την κριτική

Το ονομαστικό κόστος του νέου δανεισμού το 2023 ήταν πράγματι όσο και το 2018, και αυτό επιβαρύνει τον προϋπολογισμό όσο ανανεώνεται το χρέος.

Οικονομία · Επενδυτική βαθμίδα →
Πηγές
  1. ΕΚΤ — Μακροπρόθεσμα επιτόκια (κριτήριο σύγκλισης), μηνιαίοι μέσοι όροι Ελλάδας και Γερμανίας
  2. ΟΔΔΗΧ — Έκδοση 10ετούς ομολόγου 3,5 δισ. €, 17/01/2023 (απόδοση 4,279%, υπερκάλυψη 6,2 φορές)
  3. ΕΚΤ — Βασικά επιτόκια (−0,40% το 2018, 2,00% από 21/12/2022)
Υγεία · ΕΣΥΥπαρκτά προβλήματα, λάθος κατεύθυνση

«Η κυβέρνηση διαλύει τη δημόσια υγεία»

Το ΕΣΥ έχει σοβαρά προβλήματα: αναμονές, ελλείψεις νοσηλευτών, άνιση κάλυψη στην περιφέρεια. Το «διαλύεται» όμως είναι ισχυρισμός για την κατεύθυνση, και οι μετρήσιμοι δείκτες κινούνται προς την αντίθετη πλευρά.

Οι γιατροί στα νοσοκομεία της χώρας ήταν 22.940 το 2019 και 25.777 το 2024 (+12%), οι περισσότεροι από το 2012· το 83% εργάζεται σε δημόσια νοσοκομεία. Η δαπάνη υγείας ανέβηκε από 7,8% σε 8,1% του ΑΕΠ, σε μια οικονομία που επίσης μεγάλωσε. Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης τρέχει πρόγραμμα αναβάθμισης 80 νοσοκομείων και 156 Κέντρων Υγείας. Και η είσοδος στο σύστημα μένει ανοιχτή: όποιος πάει σε εφημερεύον νοσοκομείο θα αξιολογηθεί χωρίς παραπεμπτικό, κάτι που σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες περνά από αυστηρότερο φιλτράρισμα.

Ο αρνητικός δείκτης που αναφέρεται συχνότερα, οι «ανικανοποίητες ανάγκες υγείας», είναι υποκειμενικός: βασίζεται σε δήλωση του ερωτώμενου. Και οι ελληνικές υποκειμενικές απαντήσεις είναι γενικά πολύ αυστηρότερες από τις αντικειμενικές μετρήσεις: το 2025 το 67% δήλωσε ότι τα βγάζει πέρα με δυσκολία, ενώ κάτω από το όριο φτώχειας ήταν το 19,6% (δες την κάρτα). Για τις αναμονές στα χειρουργεία, δες την αντίστοιχη κάρτα.

Γιατροί στα νοσοκομεία της χώρας (δημόσια και ιδιωτικά)
2011 → 2019 → 2024Ανάκαμψη μετά το 2019
Τι ισχύει από την κριτική

Η αύξηση δεν σημαίνει επάρκεια. Οι γιατροί των νοσοκομείων είναι ακόμη λιγότεροι από πριν από την κρίση (27.578 το 2011) και οι νοσηλευτές σχεδόν δεν αυξήθηκαν από το 2020 (+1,7%). Σε υποκειμενικό δείκτη της Eurostat, όπου οι πολίτες δηλώνουν οι ίδιοι αν έμειναν χωρίς φροντίδα που χρειάστηκαν, η Ελλάδα είχε το 2024 την υψηλότερη τιμή στην ΕΕ (21,9% όσων χρειάστηκαν φροντίδα· 13,4% αν μετρηθούν όλοι οι κάτοικοι 16 ετών και άνω). Είναι υποκειμενική δήλωση, όχι διοικητική μέτρηση, αλλά γίνεται με την ίδια μέθοδο σε όλες τις χώρες. Και τα νοικοκυριά πληρώνουν από την τσέπη τους το 34% της δαπάνης υγείας, έναντι 15% στην ΕΕ.

Υγεία · Ανθρώπινο δυναμικό →
Πηγές
  1. Eurostat — Προσωπικό νοσοκομείων (hlth_rs_prshp1), Ελλάδα 2000–2019
  2. ΕΛΣΤΑΤ — Θεραπευτήρια 2024: προσωπικό κατά κατηγορία και είδος θεραπευτηρίου
  3. ΕΛΣΤΑΤ — Απογραφή Θεραπευτηρίων 2023 (προσωπικό 2020–2023)
  4. OECD / Ευρωπαϊκή Επιτροπή — Country Health Profile 2025: Greece
  5. Το Βήμα — Αναβάθμιση 80 νοσοκομείων και 156 Κέντρων Υγείας (Μάρτιος 2024)
  6. Eurostat — Δυνατότητα να τα βγάζει πέρα το νοικοκυριό (ilc_mdes09, υποκειμενικός δείκτης)
Κοινωνική πολιτική · ΦτώχειαΥποκειμενική δήλωση ως αντικειμενική μέτρηση

«Το 70% των Ελλήνων είναι φτωχοί»

Το 70% δεν μετρά φτώχεια. Προέρχεται από μια υποκειμενική ερώτηση της Eurostat: «πόσο εύκολα τα βγάζει πέρα το νοικοκυριό σας;». Το 2025 το 67,2% των Ελλήνων απάντησε «με δυσκολία» ή «με μεγάλη δυσκολία» (71,0% το 2019), έναντι 17,6% στην ΕΕ.

Η αντικειμενική μέτρηση, με βάση το εισόδημα, δίνει άλλη εικόνα: κάτω από το όριο φτώχειας ήταν το 19,6% του πληθυσμού, έναντι 16,3% στην ΕΕ. Η απόσταση από την Ευρώπη είναι 3 μονάδες στο εισόδημα και 50 μονάδες στην υποκειμενική δήλωση. Ακόμη και από όσους είναι πάνω από το όριο φτώχειας, το 60% δηλώνει δυσκολία, έναντι 13,5% στην ΕΕ. Η απόσταση αυτή είναι τόσο μεγάλη που δεν εξηγείται μόνο από το χαμηλότερο εισόδημα ή την ακρίβεια.

2025, % του πληθυσμού
Υποκειμενική δήλωση: «τα βγάζουμε πέρα με δυσκολία»Διαφορά: 49,6 μονάδες
Αντικειμενική μέτρηση: κάτω από το όριο φτώχειαςΔιαφορά: 3,3 μονάδες
Τι ισχύει από την κριτική

Η δυσκολία δεν είναι φανταστική. Το όριο φτώχειας είναι σχετικό (60% του διάμεσου εισοδήματος κάθε χώρας), άρα ένα ελληνικό νοικοκυριό πάνω από το όριο έχει χαμηλότερο εισόδημα από ένα αντίστοιχο στη Δυτική Ευρώπη, και η ακρίβεια πίεσε πραγματικά τα νοικοκυριά. Με τον ευρύτερο δείκτη κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, η Ελλάδα (27,5%) παραμένει αισθητά πάνω από την ΕΕ (21,0%).

Κοινωνική πολιτική · Φτώχεια →
Πηγές
  1. Eurostat — Δυνατότητα να τα βγάζει πέρα το νοικοκυριό (ilc_mdes09, υποκειμενικός δείκτης)
  2. Eurostat — Ποσοστό κινδύνου φτώχειας, 60% του διάμεσου εισοδήματος (ilc_li02)
Πολιτισμός · Γλυπτά του ΠαρθενώναΌλα ή τίποτα

«Αφού δεν ήρθαν τα Γλυπτά, η κυβέρνηση δεν κατάφερε τίποτα και μας κοροϊδεύει»

Τα Γλυπτά του Βρετανικού Μουσείου δεν έχουν επιστρέψει· αυτό είναι γεγονός. Το «δεν έγινε τίποτα» όμως κρίνει ολόκληρη την πολιτική από ένα μόνο αποτέλεσμα, που εξαρτάται και από τη βρετανική πλευρά.

Η διεκδίκηση είναι εθνική υπόθεση δεκαετιών: την ξεκίνησε η Μελίνα Μερκούρη το 1982, το Μουσείο Ακρόπολης (2009) φτιάχτηκε με αυτόν τον στόχο, και το 2013 ζητήθηκε η διαμεσολάβηση της UNESCO. Από το 2019 όμως επέστρεψαν μόνιμα στο Μουσείο Ακρόπολης 4 θραύσματα του Παρθενώνα: το «θραύσμα Fagan» από το Παλέρμο (2022) και τρία από τα Μουσεία του Βατικανού (2023). Πριν από το 2019 είχε επιστρέψει μόνιμα ένα, από τη Χαϊδελβέργη (2006). Από το 2021 η κυβέρνηση συζητά απευθείας με τη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου, το οποίο το 2015 είχε απορρίψει ακόμη και τη διαμεσολάβηση της UNESCO. Είναι περισσότερες συγκεκριμένες κινήσεις από οποιαδήποτε προηγούμενη περίοδο, μέσα σε μια ευρύτερη πολιτική επαναπατρισμών που έφερε πίσω και 161 κυκλαδικές αρχαιότητες (Συλλογή Stern).

Σε τέτοια θέματα υπάρχει και ο «τοίχος» της άλλης πλευράς. Ο βρετανικός νόμος του 1963 δεν επιτρέπει στο Βρετανικό Μουσείο να παραχωρεί αντικείμενα της συλλογής του, και κάθε πρότασή του προϋποθέτει αναγνώριση της βρετανικής κυριότητας. Η Ελλάδα δεν ευθύνεται για το τι ζητά η άλλη πλευρά· ευθύνεται για το αν θα το δεχτεί. Και δεν το δέχεται: η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι δεν θα υπογράψει συμφωνία που αναγνωρίζει την κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου ή «δανεισμό» τμημάτων του μνημείου.

Θραύσματα του Παρθενώνα που επέστρεψαν μόνιμα από ξένα μουσεία
Μόνιμες επιστροφές4 σε επτά χρόνια, έναντι 1 σε όλα τα προηγούμενα
Τι ισχύει από την κριτική

Τα κύρια Γλυπτά παραμένουν στο Λονδίνο: περίπου 75 μέτρα της ζωφόρου, μετόπες και αετωματικά γλυπτά, μπροστά στα οποία τα θραύσματα που επέστρεψαν είναι μικρά. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Σεπτεμβρίου 2026, οι συνομιλίες με το Βρετανικό Μουσείο έχουν παγώσει, άρα δεν υπάρχει ορατός δρόμος για επιστροφή στο άμεσο μέλλον.

Πολιτισμός · Επαναπατρισμοί →
Πηγές
  1. Μουσείο Ακρόπολης — Μόνιμη επανένωση του θραύσματος Fagan (4 Ιουνίου 2022)
  2. National Catholic Reporter — Συμφωνία Βατικανού–Ελλάδας για τρία θραύσματα (Μάρτιος 2023)
  3. Washington Times — Επιστροφή θραύσματος από τη Χαϊδελβέργη (Σεπτέμβριος 2006)
  4. Neos Kosmos — Το Βρετανικό Μουσείο απορρίπτει τη διαμεσολάβηση της UNESCO (Μάρτιος 2015)
  5. Greek Reporter — Αδιέξοδο στις συνομιλίες για τα Γλυπτά (Σεπτέμβριος 2026)
Κοινωνική πολιτική · ΣτέγασηΣτόχος αντί για απολογισμό

«Εμείς θέλουμε όλοι να έχουν αξιοπρεπή κατοικία· η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα για το στεγαστικό»

Τον στόχο τον συμμεριζόμαστε όλοι. Το ερώτημα είναι τι έγινε στην πράξη και προς τα πού κινείται η πίεση στα νοικοκυριά.

Το ποσοστό του πληθυσμού που δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγαση έπεσε από 36,2% το 2019 σε 26,4% το 2025. Μέσω των «Σπίτι μου Ι» και «ΙΙ» εγκρίθηκαν περίπου 24.000 χαμηλότοκα δάνεια πρώτης κατοικίας για νέους και οικογένειες. Η επιστροφή ενός ενοικίου τον χρόνο, που ξεκίνησε τον Νοέμβριο 2025, έφτασε σε 877.267 ενοικιαστές (201,6 εκατ. €). Στο κέντρο της Αθήνας απαγορεύτηκαν οι νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις, και οι ενεργές καταχωρίσεις μειώθηκαν από 29.589 σε 27.036 μέσα σε δέκα μήνες. Συνολικά τρέχουν πάνω από 40 στεγαστικές παρεμβάσεις με προϋπολογισμό άνω των 6 δισ. €.

Νοικοκυριά που δαπανούν πάνω από το 40% του εισοδήματος για στέγαση (% πληθυσμού)
Ελλάδα 2019 → 2025 και ΕΕ−9,8 μονάδες από το 2019
Τι ισχύει από την κριτική

Το στεγαστικό παραμένει από τα μεγαλύτερα προβλήματα. Η στεγαστική επιβάρυνση στην Ελλάδα είναι ακόμη πάνω από τριπλάσια της ΕΕ (26,4% έναντι 7,7%). Οι τιμές των διαμερισμάτων ανέβηκαν 9,1% το 2024 και 7,8% το 2025, και τα ενοίκια, στον δείκτη τιμών καταναλωτή, +23% από το 2019 έναντι +15% στην ΕΕ. Τα δάνεια «Σπίτι μου» στηρίζουν όσους αγοράζουν, αλλά δεν προσθέτουν νέες κατοικίες. Τα μέτρα που θα αύξαναν την προσφορά, όπως η κοινωνική αντιπαροχή και οι νέες φοιτητικές εστίες, ήταν τον Απρίλιο 2026 ακόμη σε σχεδιασμό ή δεν είχαν ξεκινήσει, και το πρόγραμμα «Κάλυψη» είχε μόλις 417 ωφελούμενους.

Κοινωνική πολιτική · Στέγαση →
Πηγές
  1. Eurostat — Ποσοστό στεγαστικής επιβάρυνσης (ilc_lvho07a)
  2. Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας — Παρουσίαση αποτελεσμάτων στεγαστικής πολιτικής, Απρίλιος 2026
  3. ΑΑΔΕ — Σπίτι μου ΙΙ: ολοκλήρωση συμβασιοποίησης (15.097 εγκρίσεις, 14.114 συμβάσεις)
  4. Eurostat — Δείκτης τιμών καταναλωτή, ενοίκια (prc_hicp_aind, CP041)
  5. Τράπεζα της Ελλάδος μέσω Newmoney — Τιμές διαμερισμάτων: +7,8% το 2025, +9,1% το 2024
Οικονομία · ΑκρίβειαΔιεθνές πρόβλημα ως αποκλειστικά ελληνικό

«Η ακρίβεια στην Ελλάδα είναι η χειρότερη στην Ευρώπη και φταίει η κυβέρνηση»

Η ακρίβεια είναι πραγματική: από το 2019 ως το 2025 οι τιμές στην Ελλάδα ανέβηκαν συνολικά 19,8% και τα τρόφιμα 35,8%. Ήταν όμως ευρωπαϊκό φαινόμενο, με αφετηρία την ενεργειακή κρίση και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Στον ίδιο εναρμονισμένο δείκτη της Eurostat, οι τιμές στην ΕΕ ανέβηκαν 26,5% και τα τρόφιμα 38,2%. Το 2022, τη χρονιά της κορύφωσης, ο πληθωρισμός ήταν 9,3% στην Ελλάδα και 9,2% στην ΕΕ, και τα επόμενα χρόνια αποκλιμακώθηκε και στις δύο. Το συνολικό επίπεδο τιμών στην Ελλάδα παραμένει χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (83% το 2024). Και η πραγματική κατανάλωση ανά κάτοικο ανέβηκε από 77% σε 81% του ευρωπαϊκού μέσου όρου (2019 → 2024).

Συνολική αύξηση τιμών 2019 → 2025, εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή
Όλες οι τιμέςΕλλάδα 6,7 μονάδες κάτω από την ΕΕ
ΤρόφιμαΕλλάδα 2,4 μονάδες κάτω από την ΕΕ
Τι ισχύει από την κριτική

Αυτό που πιέζει δεν είναι μόνο οι τιμές, αλλά η σχέση τους με τα εισοδήματα. Τα τρόφιμα στην Ελλάδα είναι ακριβότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ (105% το 2024), ενώ η πραγματική κατανάλωση ανά κάτοικο είναι ακόμη στο 81% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Και το 2024 και το 2025 ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ήταν λίγο πάνω από τον ευρωπαϊκό (3,0% και 2,9% έναντι 2,6% και 2,5%).

Οικονομία · Πληθωρισμός →
Πηγές
  1. Eurostat — Εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή, ετήσιοι μέσοι (prc_hicp_aind: σύνολο και τρόφιμα)
  2. Eurostat — Επίπεδα τιμών και πραγματική κατανάλωση ανά κάτοικο (prc_ppp_ind)
Οικονομία · ΜισθοίΌλοι οι μισθοί στο ίδιο τσουβάλι

«Οι μισθοί είναι μισθοί πείνας και δεν αυξήθηκαν καθόλου»

Ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε από 650 € το 2019 σε 920 € το 2026, δηλαδή +41,5%. Οι τιμές ανέβηκαν την ίδια περίοδο περίπου 20%, άρα η αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού αυξήθηκε σε πραγματικούς όρους κατά περίπου 15%.

Ταυτόχρονα η ανεργία έπεσε στο μισό (από 16,4% σε 8,2%) και οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν από 3,97 σε 4,40 εκατομμύρια. Περισσότεροι άνθρωποι δουλεύουν, και όσοι αμείβονται με τον κατώτατο παίρνουν αισθητά περισσότερα. Και στους κλάδους της επιχειρηματικής οικονομίας ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης ανέβηκε από 20.301 € σε 25.680 € (2019 → 2024, +26,5%), πάνω από τον πληθωρισμό (+16,4%), σύμφωνα με την έκθεση Taxing Wages του ΟΟΣΑ.

Μισθοί 2019 → σήμερα
Κατώτατος μηνιαίος μισθός (μικτός)+41,5% ονομαστικά
Μέσος ετήσιος μισθός όλων των μισθωτών, σε τιμές 2025 (ΟΟΣΑ)Πραγματικά: σχεδόν αμετάβλητος
Τι ισχύει από την κριτική

Ο μέσος μισθός όλων των μισθωτών δεν ακολούθησε τον κατώτατο. Σύμφωνα με τον ευρύτερο δείκτη του ΟΟΣΑ, αυξήθηκε ονομαστικά από 16.212 € σε 18.801 € (2019 → 2025), αλλά μετά τον πληθωρισμό έμεινε ουσιαστικά στο ίδιο σημείο: έπεσε το 2022–2023 και μόλις το 2025 επέστρεψε στο επίπεδο του 2019. Και παραμένει από τους χαμηλότερους στην ΕΕ: ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα (17.954 € το 2024) είναι λιγότερος από τον μισό του ευρωπαϊκού (39.808 €). Οι χαμηλότερες τιμές στην Ελλάδα καλύπτουν μόνο μέρος αυτής της απόστασης.

Οικονομία · Αγορά εργασίας →
Πηγές
  1. Eurostat — Κατώτατοι μισθοί (earn_mw_cur)
  2. ΟΟΣΑ — Μέσοι ετήσιοι μισθοί, τρέχουσες και σταθερές τιμές 2025 (AV_AN_WAGE)
  3. ΟΟΣΑ — Taxing Wages, σημείωμα για την Ελλάδα (μέσος μισθός στους κλάδους της επιχειρηματικής οικονομίας)
  4. Eurostat — Μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης (nama_10_fte)
  5. Eurostat — Εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή (prc_hicp_aind)
Κοινωνική πολιτική · ΣυντάξειςΠοσό χωρίς μέτρο σύγκρισης

«Οι συνταξιούχοι ζουν με συντάξεις πείνας και η κυβέρνηση τους έχει ξεχάσει»

Πολλές συντάξεις είναι χαμηλές σε ευρώ, όπως και οι μισθοί. Σε σχέση όμως με τους μισθούς της χώρας, οι ελληνικές συντάξεις είναι από τις υψηλότερες στην ΕΕ: η διάμεση σύνταξη (ηλικίες 65–74) αντιστοιχεί στο 77% των διάμεσων αποδοχών των εργαζομένων 50–59 ετών, έναντι 60% στην ΕΕ και 48% στη Γερμανία.

Η χώρα δαπανά για συντάξεις το 14,1% του ΑΕΠ (2024), πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (12,6%) και από χώρες με παρόμοιο πληθυσμό, όπως η Πορτογαλία (13,0%), η Σουηδία (10,8%), η Τσεχία (9,0%) και η Ουγγαρία (7,0%). Είναι κάτω μόνο από μεγάλες, πλουσιότερες χώρες με γηρασμένο πληθυσμό, όπως η Ιταλία, η Αυστρία και η Γαλλία.

Και σε σχέση με τις εισφορές: σύμφωνα με το Ageing Report 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (στοιχεία 2022), οι δημόσιες συντάξεις κόστιζαν 14,5% του ΑΕΠ, ενώ οι εισφορές εργοδοτών και εργαζομένων απέδιδαν 7,7%. Οι εισφορές καλύπτουν δηλαδή περίπου τις μισές συντάξεις. Το υπόλοιπο, 6,8% του ΑΕΠ, το καλύπτει ο κρατικός προϋπολογισμός: 4,8% ως θεσμοθετημένη χρηματοδότηση και άλλο 2,0% για το έλλειμμα του συστήματος.

Από το 2023, με την ετήσια αναπροσαρμογή, οι συντάξεις αυξήθηκαν 7,75%, 3% και 2,4%, σωρευτικά +13,6% ως το 2025, έναντι πληθωρισμού +10,4% την ίδια περίοδο. Από το 2026 καταργείται σταδιακά ο συμψηφισμός των αυξήσεων με την «προσωπική διαφορά».

Συντάξεις: σύγκριση με χώρες ίδιου μεγέθους και μεγάλες οικονομίες
Δαπάνη για συντάξεις, % ΑΕΠ (2024)Ελλάδα 4η από 11
Διάμεση σύνταξη ως % των διάμεσων αποδοχών (2025)Ελλάδα 3η από 11
Ελλάδα: ποιος πληρώνει τις συντάξεις, % ΑΕΠ (2022)Οι εισφορές καλύπτουν το 53%
Τι ισχύει από την κριτική

Σε ευρώ πολλές συντάξεις παραμένουν χαμηλές, γιατί χαμηλοί είναι και οι μισθοί πάνω στους οποίους υπολογίζονται. Οι συνταξιούχοι έχασαν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους με τις περικοπές του 2010–2016 και για χρόνια δεν πήραν αυξήσεις. Περίπου 600.000–670.000 συνταξιούχοι με «προσωπική διαφορά» δεν είδαν στην πράξη τις αυξήσεις του 2023–2025, γιατί συμψηφίστηκαν. Η κρατική χρηματοδότηση καλύπτει κυρίως την εθνική σύνταξη, που από το 2016 πληρώνεται από τον προϋπολογισμό και όχι από εισφορές, άρα είναι και επιλογή σχεδιασμού του συστήματος. Και σε άλλες χώρες ο προϋπολογισμός καλύπτει μέρος των συντάξεων, αλλά τα στοιχεία δεν καταγράφονται με ενιαίο τρόπο για ασφαλή σύγκριση.

Κοινωνική πολιτική →
Πηγές
  1. Eurostat — Δαπάνη για συντάξεις ως % του ΑΕΠ (spr_exp_pens)
  2. Eurostat — Συνολικός λόγος αναπλήρωσης: διάμεση σύνταξη 65–74 προς διάμεσες αποδοχές 50–59 (ilc_pnp3)
  3. Ευρωπαϊκή Επιτροπή — 2024 Ageing Report, σημείωμα για την Ελλάδα (πίνακες 6 και 15: δαπάνη, εισφορές, κρατική χρηματοδότηση, 2022)
  4. Eurostat — Εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή (prc_hicp_aind)
  5. Βουλή — Νόμος 5259/2025: σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς
  6. Powergame — Οι αυξήσεις 2023–2025 και οι συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά
Οικονομία · ΑνεργίαΕναλλακτική εξήγηση χωρίς στοιχεία

«Η ανεργία έπεσε μόνο επειδή έφυγαν οι νέοι στο εξωτερικό, και οι δουλειές που έμειναν είναι ελαστικές»

Η ανεργία έπεσε από 17,9% το 2019 σε 8,9% το 2025, και στους νέους από 37,5% σε 19,1%. Αν αυτό οφειλόταν μόνο σε όσους έφυγαν, θα έπεφτε και η απασχόληση. Συνέβη το αντίθετο: το ποσοστό απασχόλησης των 20–64 ετών ανέβηκε από 60,8% σε 71,0%, και οι εργαζόμενοι αυξήθηκαν από 3,97 σε 4,40 εκατομμύρια.

Και η φυγή αντιστράφηκε. Το 2019 έφυγαν 53.415 Έλληνες και επέστρεψαν 34.074. Το 2024 έφυγαν 32.141 και επέστρεψαν 51.993. Από το 2023 γυρίζουν περισσότεροι από όσους φεύγουν, για πρώτη φορά από το 2012, όταν ξεκινά η σειρά των στοιχείων.

Οι δουλειές δεν έγιναν πιο ελαστικές. Η μερική απασχόληση έπεσε από 9,2% σε 5,1% των εργαζομένων (ΕΕ: 17,0%) και οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου από 12,8% σε 9,3% των μισθωτών (ΕΕ: 11,5%).

Ανεργία και μετανάστευση
Ανεργία, % εργατικού δυναμικούΜειώθηκε στο μισό
Έλληνες που φεύγουν και που επιστρέφουνΤο 2024 επιστρέφουν περισσότεροι
Τι ισχύει από την κριτική

Η ανεργία παραμένει από τις υψηλότερες στην ΕΕ (8,9% έναντι 6,0%), όπως και η ανεργία των νέων (19,1% έναντι 15,2%). Η μακροχρόνια ανεργία, 5,0% του εργατικού δυναμικού, είναι πάνω από διπλάσια της ευρωπαϊκής (1,9%). Το ποσοστό απασχόλησης (71,0%) είναι ακόμη από τα χαμηλότερα στην ΕΕ (76,1%).

Οικονομία · Αγορά εργασίας →
Πηγές
  1. Eurostat — Ανεργία, σύνολο και νέοι 15–24 (une_rt_a)
  2. Eurostat — Μακροχρόνια ανεργία (une_ltu_a)
  3. Eurostat — Ποσοστό απασχόλησης 20–64 (lfsi_emp_a)
  4. Eurostat — Μερική και προσωρινή απασχόληση (lfsi_pt_a)
  5. Eurostat — Έλληνες που μεταναστεύουν (migr_emi1ctz) και που επιστρέφουν (migr_imm1ctz)
Οικονομία · ΦοροδιαφυγήΑίσθηση αντί για μέτρηση

«Η φοροδιαφυγή καλά κρατεί· πληρώνουν μόνο οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι»

Ο πιο αξιόπιστος δείκτης φοροδιαφυγής είναι το «κενό ΦΠΑ» που μετρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: ο ΦΠΑ που θα έπρεπε να εισπράττεται και δεν εισπράττεται. Στην Ελλάδα έπεσε από 24,0% το 2019 σε 11,4% το 2023, η μεγαλύτερη μείωση στην ΕΕ, κοντά πλέον στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (9,5%).

Η μείωση συνδέεται με συγκεκριμένα μέτρα: ηλεκτρονικά βιβλία (myDATA), υποχρεωτικό POS και διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές. Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, το 2024 οι ηλεκτρονικές πληρωμές αυξήθηκαν κατά 8,3 δισ. €, αποκαλύπτοντας αδήλωτες συναλλαγές και τουλάχιστον 500 εκατ. € επιπλέον ΦΠΑ. Ο βεβαιωμένος ΦΠΑ ανέβηκε περισσότερο εκεί όπου κυκλοφορούσαν πολλά μετρητά: εστίαση +37,9%, ταξί +32,9%. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες θεσπίστηκε το 2024 ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, ώστε να μη δηλώνονται εισοδήματα κάτω από ένα ρεαλιστικό όριο. Αντίστοιχα στην αδήλωτη εργασία: με την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 80% (δες την κάρτα).

Φοροδιαφυγή στον ΦΠΑ
Κενό ΦΠΑ, % του οφειλόμενου ΦΠΑΜειώθηκε περισσότερο από το μισό
Αύξηση βεβαιωμένου ΦΠΑ, 2024 έναντι 2023Κλάδοι με πολλά μετρητά
Τι ισχύει από την κριτική

Το κενό ΦΠΑ είναι ακόμη πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (11,4% έναντι 9,5%). Και σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, τουλάχιστον το ένα τρίτο της αύξησης των εσόδων ΦΠΑ το 2022–2024 οφείλεται στη βελτίωση της συμμόρφωσης· το υπόλοιπο και σε ανάπτυξη και πληθωρισμό.

Οικονομία · VAT Gap →
Πηγές
  1. Ευρωπαϊκή Επιτροπή — VAT Gap in Europe, έκθεση 2025
  2. Συμβούλιο της ΕΕ — Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής για το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα (2019–2023)
  3. ΑΑΔΕ — Μελέτη για ΦΠΑ και ηλεκτρονικές πληρωμές 2024/2023 (31 Μαρτίου 2025)
  4. ΣΚΑΪ — Κενό ΦΠΑ: 24% το 2019, 12,4% το 2022, 11,4% το 2023
Ψηφιακό κράτος · ΕΡΓΑΝΗΑπό το «δεν είναι τέλειο» στο «δεν δουλεύει»

«Η ψηφιακή κάρτα εργασίας είναι για τα μάτια· όλοι την παρακάμπτουν»

Ναι, υπάρχουν τρόποι παράκαμψης: εργασία πριν ή μετά το χτύπημα της κάρτας, ψευδείς δηλώσεις, κατάχρηση εξαιρέσεων. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κάρτα δεν έχει αποτέλεσμα, όπως το ότι κάποιοι οδηγοί παραβιάζουν το όριο ταχύτητας δεν σημαίνει ότι οι έλεγχοι είναι άχρηστοι.

Οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν από περίπου 2,0 εκατ. ώρες τον Ιανουάριο–Ιούλιο 2024 σε πάνω από 3,5 εκατ. το ίδιο διάστημα του 2025 (+80%). Η αύξηση είναι μεγαλύτερη εκεί όπου η κάρτα μπήκε πιο πρόσφατα: στον τουρισμό +728% και στην εστίαση +301%, κλάδους που εντάχθηκαν πλήρως τον Μάρτιο 2025. Αυτό δείχνει ακριβώς πόσες ώρες δεν δηλώνονταν πριν από την κάρτα. Και στους κλάδους με τη μεγαλύτερη εμπειρία κάρτας η αύξηση συνεχίζεται: σούπερ μάρκετ +60% (2021 → 2024), τράπεζες +38,3%, βιομηχανία +34,3%. Την ίδια περίοδο οι εργαζόμενοι αυξήθηκαν μόλις 1,2% (από 4,125 σε 4,176 εκατ.): οι υπερωρίες δεν αυξήθηκαν επειδή δουλεύει περισσότερος κόσμος, αλλά επειδή δηλώνονται. Κάθε τέτοια ώρα είναι ώρα που πριν δουλευόταν «μαύρα» και τώρα πληρώνεται νόμιμα, με εισφορές.

Η κάρτα κάνει αυτό που δεν μπορεί να κάνει καμία Επιθεώρηση: καταγράφει κάθε βάρδια, σε κάθε επιχείρηση που καλύπτεται, κάθε μέρα. Ακόμη και με ρεκόρ 73.579 ελέγχων το 2023, η Επιθεώρηση Εργασίας δεν μπορεί να βρίσκεται σε κάθε επιχείρηση. Πριν από την κάρτα ο έλεγχος βασιζόταν σε δειγματοληπτικές επισκέψεις, στις δηλώσεις του ίδιου του εργοδότη και στην επιτόπια κρίση του ελεγκτή, κάτι που αφήνει περιθώρια για παραλείψεις και αδιαφάνεια. Το ψηφιακό ίχνος δεν «κάνει τα στραβά μάτια»· καταγράφει, και δείχνει πού πρέπει να γίνει έλεγχος.

Δηλωμένες υπερωρίες στο ΕΡΓΑΝΗ
Σύνολο, Ιανουάριος–Ιούλιος, εκατ. ώρες+80% σε έναν χρόνο
Ιανουάριος–Ιούλιος 2025 έναντι 2024Τουρισμός και εστίαση: πρώτη χρονιά με κάρτα
Αύξηση από το τελευταίο έτος πριν από την κάρτα ως το 2024Κλάδοι με την παλαιότερη εφαρμογή
Τι ισχύει από την κριτική

Η κάρτα καλύπτει συγκεκριμένους κλάδους και όχι ακόμη όλη την οικονομία, άρα το αποτέλεσμα αφορά αυτούς. Και τα στοιχεία είναι διοικητικά, του ίδιου του Υπουργείου Εργασίας, από το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.

Ψηφιακό κράτος · ΕΡΓΑΝΗ →
Πηγές
  1. Υπουργείο Εργασίας — Πάνω από 3,5 εκατ. καταγεγραμμένες υπερωρίες στο επτάμηνο 2025 (ΕΡΓΑΝΗ)
  2. Υπουργείο Εργασίας — Υπερωρίες ανά κλάδο πριν και μετά την Ψηφιακή Κάρτα, έως το 2024
  3. CNN Greece — Πλήρης εφαρμογή της κάρτας σε τουρισμό και εστίαση από 1η Μαρτίου 2025
  4. Eurostat — Απασχολούμενοι 20–64 ετών, 2024–2025 (lfsi_emp_a)
  5. in.gr — Ρεκόρ ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας το 2023 (73.579)
Υγεία · ΧειρουργείαΧθεσινή εικόνα για τη σημερινή κατάσταση

«Στο ΕΣΥ περιμένεις χρόνια για ένα χειρουργείο»

Οι μεγάλες λίστες αναμονής ήταν για χρόνια πραγματικό πρόβλημα του ΕΣΥ. Κάθε νοσοκομείο κρατούσε δική του λίστα, με διπλοεγγραφές και χωρίς κεντρική εικόνα. Σήμερα υπάρχει ενιαία ψηφιακή λίστα χειρουργείων σε όλα τα νοσοκομεία του ΕΣΥ, και η σειρά κάθε ασθενούς φαίνεται.

Το 2025 έγιναν στο ΕΣΥ πάνω από 522.000 χειρουργεία, περίπου 50.000 περισσότερα από το 2024. Με τα απογευματινά χειρουργεία χωρίς χρέωση έγιναν 26.845 επεμβάσεις σε ασθενείς που περίμεναν πάνω από 4 μήνες, 16.055 από αυτές σε ασθενείς που περίμεναν πάνω από 8. Σύμφωνα με το Υπουργείο, η λίστα όσων περίμεναν πάνω από 4 μήνες, που ξεπερνούσε τους 90.000 ασθενείς, μειώθηκε κατά 98%, και ο μέσος χρόνος αναμονής είναι πλέον 5 εβδομάδες.

Χειρουργεία στο ΕΣΥ
Χειρουργεία ανά έτος+50.000 σε έναν χρόνο
Ασθενείς που περίμεναν πάνω από 4 μήνες−98% κατά το Υπουργείο

Ο αριθμός «≈1.800» είναι υπολογισμός από τα στοιχεία του Υπουργείου (μείωση 98% από 90.000)· τα «≈472.000» χειρουργεία του 2024 προκύπτουν από τα «περίπου 50.000 περισσότερα» του 2025.

Τι ισχύει από την κριτική

Τα στοιχεία είναι διοικητικά, του ίδιου του Υπουργείου, και δεν έχουν ελεγχθεί ανεξάρτητα. Μέρος της μείωσης της λίστας οφείλεται στον καθαρισμό διπλοεγγραφών και περιπτώσεων που είχαν ήδη εξυπηρετηθεί, όχι μόνο σε επεμβάσεις· ο ΟΟΣΑ είχε καταγράψει προκαταρκτική μείωση των αναμονών κατά 40–45%. Δεν δημοσιεύονται ακόμη ανοιχτά στοιχεία ανά νοσοκομείο και ειδικότητα. Και οι διαγνωστικές εξετάσεις, όπως η μαγνητική, γίνονται γρήγορα κυρίως σε συμβεβλημένα ιδιωτικά κέντρα, αλλά όχι δωρεάν: ο ασθενής πληρώνει συμμετοχή 15% και 3 € ανά παραπεμπτικό.

Υγεία · Αναμονές →
Πηγές
  1. Υπουργείο Υγείας — Μεταρρύθμιση στη διαχείριση των χειρουργείων του ΕΣΥ (29 Ιουνίου 2026)
  2. Υπουργείο Υγείας — Απάντηση στη Βουλή για τη συμμετοχή 15% και τα 3 € στις εξετάσεις σε συμβεβλημένους παρόχους
  3. OECD / Ευρωπαϊκή Επιτροπή — Country Health Profile 2025: Greece (ενιαία λίστα, μείωση 40–45%)
Εξωτερική πολιτική · Ουκρανία και ακρίβειαΛάθος αιτία

«Η ακρίβεια και τα ακριβά καύσιμα φταίνε στην κυβέρνηση, που στηρίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία· έπρεπε να μείνουμε ουδέτεροι»

Η στήριξη της Ελλάδας προς την Ουκρανία είναι από τις μικρότερες στην ΕΕ. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Kiel, που καταγράφει τη βοήθεια όλων των χωρών από τον Ιανουάριο 2022, η διμερής βοήθεια της Ελλάδας ως τον Αύγουστο 2026 είναι 169 εκατ. €, όλη στρατιωτικό υλικό: 0,09% του ΑΕΠ σε τεσσερισήμισι χρόνια. Η Ελλάδα είναι 5η από το τέλος στην ΕΕ, μαζί με τη Μάλτα, την Κύπρο, την Ουγγαρία και την Αυστρία. Η Γερμανία έχει δώσει 1,5% του ΑΕΠ της και η Σουηδία 3,6%.

Και ακόμη και με ουδέτερη ή φιλορωσική στάση, τα καύσιμα θα ακρίβαιναν, γιατί το πετρέλαιο έχει παγκόσμια τιμή. Το Brent ανέβηκε από 42 δολάρια το βαρέλι το 2020 σε 71 το 2021, πριν από την εισβολή, και σε 101 το 2022. Τη διετία 2022–2023 τα καύσιμα ακρίβυναν σωρευτικά 15,5% στην Ελλάδα, 19,7% στην ΕΕ και 18,4% στη Σερβία, που δεν επέβαλε κυρώσεις στη Ρωσία. Στην Τουρκία, που επίσης δεν επέβαλε κυρώσεις και αγόραζε φθηνότερο ρωσικό πετρέλαιο, ακρίβυναν πάνω από 250%, και λόγω της υποτίμησης της λίρας.

Η Ουγγαρία, η πιο φιλορωσική κυβέρνηση της ΕΕ, συνέχισε να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο και αέριο. Είχε όμως από τους υψηλότερους πληθωρισμούς στην ΕΕ το 2022 (15,3%) και τον υψηλότερο το 2023 (17,0%), έναντι 9,3% και 4,2% στην Ελλάδα. Τα καύσιμα εκεί ακρίβυναν 36,9% τη διετία.

Βοήθεια προς την Ουκρανία και τιμές καυσίμων
Διμερής βοήθεια προς Ουκρανία, % ΑΕΠ (2022 – Αύγ. 2026)Ελλάδα 5η από το τέλος στην ΕΕ
Καύσιμα: σωρευτική αύξηση τιμών 2022–2023Ακρίβυναν και χωρίς κυρώσεις
Πετρέλαιο Brent, μέση τιμή σε δολάρια το βαρέλιΗ άνοδος ξεκίνησε πριν από τον πόλεμο

Η Τουρκία (καύσιμα +259,5% τη διετία) δεν εμφανίζεται στο γράφημα, γιατί η αύξηση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην υποτίμηση της λίρας και θα έκρυβε τις υπόλοιπες χώρες.

Τι ισχύει από την κριτική

Πέρα από τη διμερή βοήθεια, η Ελλάδα συμμετέχει μέσω του προϋπολογισμού της ΕΕ στην κοινή ευρωπαϊκή στήριξη, που περιλαμβάνει και δάνεια. Το Ινστιτούτο Kiel αποδίδει στην Ελλάδα μερίδιο περίπου 2,6 δισ. € από αυτήν (1,4% του ΑΕΠ), με τον ίδιο αναλογικό τρόπο που το αποδίδει σε κάθε κράτος-μέλος. Και η Ελλάδα επηρεάστηκε στην ενέργεια περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο το 2022 (+41,0% έναντι +35,2%), επειδή το φυσικό αέριο είχε μεγάλο ρόλο στην ηλεκτροπαραγωγή της.

Ενέργεια · Ενεργειακή κρίση →
Πηγές
  1. Ινστιτούτο Kiel — Ukraine Support Tracker, έκδοση 31 (στοιχεία έως 31 Αυγούστου 2026)
  2. Eurostat — Εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή: σύνολο, ενέργεια, καύσιμα (prc_hicp_aind)
  3. U.S. Energy Information Administration — Τιμή πετρελαίου Brent, ετήσιοι μέσοι όροι
ΜεταναστευτικόΓενίκευση από ένα κύμα

«Τα σύνορα είναι ανοιχτά και η χώρα πλημμυρίζει από μετανάστες»

Οι αφίξεις έχουν σκαμπανεβάσματα, αλλά σε κάθε χρονιά μετά το 2019 ήταν λιγότερες από το 2019. Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ, από θάλασσα και ξηρά έφτασαν 74.613 άνθρωποι το 2019, 15.696 το 2020, 9.157 το 2021, 18.780 το 2022, 48.721 το 2023, 62.119 το 2024 και 48.771 το 2025, 21% λιγότεροι από το 2024. Για σύγκριση, το 2015 έφτασαν δια θαλάσσης 856.723.

Η μεγαλύτερη αλλαγή φαίνεται στα νησιά. Τον Φεβρουάριο 2020 ζούσαν πάνω από 36.000 άνθρωποι σε δομές σχεδιασμένες για 5.400, και μόνο στη Μόρια 18.342 σε χώρο για 2.200. Τον Ιούλιο 2026 οι δομές των νησιών του Αιγαίου φιλοξενούσαν περίπου 3.200 ανθρώπους, με δυναμικότητα 14.843. Στον Έβρο, με τον φράχτη και τις περιπολίες, οι αφίξεις από ξηρά έπεσαν από 14.887 το 2019 σε 7.075 το 2025. Και μετά τις επαφές με τη Λιβύη το καλοκαίρι του 2025, το Υπουργείο Εξωτερικών κατέγραψε σημαντική μείωση των ροών από το Τομπρούκ προς την Κρήτη.

Αφίξεις και διαμένοντες στα νησιά
Αφίξεις από θάλασσα και ξηράΚάθε χρονιά κάτω από το 2019
Διαμένοντες στις δομές των νησιών του ΑιγαίουΑπό υπερπληθυσμό σε κενές θέσεις

Το 2015 (856.723 αφίξεις δια θαλάσσης) δεν εμφανίζεται στο γράφημα, γιατί θα έκανε όλες τις υπόλοιπες χρονιές να φαίνονται σχεδόν μηδενικές.

Τι ισχύει από την κριτική

Οι αφίξεις αυξήθηκαν ξανά το 2023–2024, και το 2024 (62.119) πλησίασαν το επίπεδο του 2019. Άνοιξε και νέα διαδρομή από τη Λιβύη: το 2025 το 47% των αφίξεων δια θαλάσσης κατέληξε στην Κρήτη.

Εξωτερική πολιτική · Λιβύη →
Πηγές
  1. Ύπατη Αρμοστεία ΟΗΕ — Αφίξεις στην Ελλάδα από θάλασσα και ξηρά ανά έτος (Mediterranean Situation)
  2. Ύπατη Αρμοστεία ΟΗΕ — Πάνω από 36.000 αιτούντες άσυλο σε δομές για 5.400 στα νησιά (7 Φεβρουαρίου 2020)
  3. Aegean Boat Report — Μηνιαία αναφορά Ιουλίου 2026 (πληθυσμός και δυναμικότητα δομών στα νησιά)
  4. Ύπατη Αρμοστεία ΟΗΕ — Αφίξεις δια θαλάσσης, Δεκέμβριος 2025 (κατανομή ανά περιοχή)
Μεταναστευτικό · ΣύνοραΓενίκευση από υπαρκτές παραβιάσεις

«Η Ελλάδα είναι κράτος-δολοφόνος μεταναστών· μόνο εμείς κάνουμε επαναπροωθήσεις και η κυβέρνηση καλύπτει τους υπεύθυνους»

Η Ελλάδα φυλάσσει εξωτερικό σύνορο της ΕΕ και δέχτηκε την πιο ευθεία πίεση. Τον Μάρτιο 2020 η Τουρκία σταμάτησε να εμποδίζει τους μετανάστες να κινηθούν προς τον Έβρο, με αποτέλεσμα συγκρούσεις στα σύνορα. Η ΕΕ στήριξε την Ελλάδα: οι πρόεδροι της Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου επισκέφθηκαν τον Έβρο, η πρόεδρος της Επιτροπής αποκάλεσε την Ελλάδα «ευρωπαϊκή ασπίδα», δόθηκαν 700 εκατ. € και η Frontex έστειλε ενισχύσεις.

Οι επαναπροωθήσεις δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει καταδικάσει για παρόμοιες πρακτικές την Κροατία (2021) και την Ουγγαρία (2021), ενώ το 2020 δικαίωσε την Ισπανία για άμεσες επιστροφές στη Μελίγια. Η Λετονία και η Λιθουανία ενσωμάτωσαν τις επαναπροωθήσεις στη νομοθεσία τους μετά το 2021, και η Πολωνία περιόρισε με νόμο το δικαίωμα ασύλου στα σύνορα με τη Λευκορωσία.

Και για το βαρύτερο περιστατικό, το ναυάγιο της Πύλου (2023), οι θεσμοί λειτούργησαν: ο Συνήγορος του Πολίτη ερεύνησε, και το Ναυτοδικείο Πειραιά άσκησε διώξεις σε 21 στελέχη του Λιμενικού, ανάμεσά τους και ανώτερα. Η υπόθεση εκκρεμεί στη δικαιοσύνη.

Τι ισχύει από την κριτική

Τον Ιανουάριο 2025 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκρινε ότι στον Έβρο υπήρχε «συστηματική πρακτική επαναπροωθήσεων» από τις ελληνικές αρχές προς την Τουρκία, χωρίς εξέταση αιτημάτων ασύλου, και ότι η ελληνική δικαιοσύνη δεν ερευνούσε αποτελεσματικά τις σχετικές καταγγελίες. Το ότι παρόμοιες πρακτικές εφαρμόζουν και άλλες χώρες δεν τις κάνει νόμιμες. Για την Πύλο η ποινική ευθύνη δεν έχει ακόμη κριθεί, και το Λιμενικό αρνείται κάθε ευθύνη.

Μεταναστευτικό · Αφίξεις και νησιά →
Πηγές
  1. Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες — Απόφαση ΕΔΔΑ A.R.E. κατά Ελλάδας (7 Ιανουαρίου 2025)
  2. Verfassungsblog — Ανάλυση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ για επαναπροωθήσεις από την Ελλάδα (Ιανουάριος 2025)
  3. Euronews — Η ηγεσία της ΕΕ στον Έβρο, Μάρτιος 2020
  4. ECRE — ΕΔΔΑ: M.H. κ.ά. κατά Κροατίας (18 Νοεμβρίου 2021)
  5. Statewatch — ΕΔΔΑ: Shahzad κατά Ουγγαρίας (8 Ιουλίου 2021)
  6. ECRE — ΕΔΔΑ (Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης): N.D. και N.T. κατά Ισπανίας (13 Φεβρουαρίου 2020)
  7. Verfassungsblog — Εργαλειοποίηση μεταναστών και νομοθεσία Λετονίας, Λιθουανίας, Πολωνίας
  8. Το Βήμα — Πύλος: διώξεις σε στελέχη του Λιμενικού από το Ναυτοδικείο
  9. Al-Monitor / Reuters — Διώξεις σε περισσότερα στελέχη, σύνολο 21 (Νοέμβριος 2025)
Δικαιοσύνη · ΤαχύτηταΠαλιά στοιχεία ως σημερινή εικόνα

«Η δικαιοσύνη δεν λειτουργεί· περιμένεις χρόνια για μια απόφαση και η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα»

Η αργή δικαιοσύνη είναι υπαρκτό και χρόνιο πρόβλημα: το 2023 η Ελλάδα είχε τον μεγαλύτερο εκτιμώμενο χρόνο για αστικές και εμπορικές υποθέσεις στην ΕΕ. Το 2024 όμως άλλαξε η οργάνωση του πρώτου βαθμού: ο νέος Δικαστικός Χάρτης (ν. 5108/2024) συγχώνευσε τα ειρηνοδικεία με τα πρωτοδικεία από τον Σεπτέμβριο 2024.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, που υπολογίζονται με τη μεθοδολογία του Συμβουλίου της Ευρώπης (CEPEJ), ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης στα πρωτοδικεία έπεσε από 774 ημέρες σε 357 μέσα σε 18 μήνες και σε 309 το α΄ τρίμηνο 2026, κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο για πρωτόδικες αποφάσεις (307 ημέρες). Στο Πρωτοδικείο Αθηνών έπεσε από 1.448 σε 478 ημέρες. Και τα δικαστήρια ολοκληρώνουν πλέον περισσότερες υποθέσεις από όσες εισάγονται: ο ρυθμός εκκαθάρισης ανέβηκε από 86,2% σε πάνω από 105%, άρα το απόθεμα μειώνεται.

Εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης στα πρωτοδικεία (ημέρες)
Σύνολο χώραςΑπό 774 σε 309 ημέρες
Τα τρία μεγαλύτερα πρωτοδικεία, πριν → μετάΑθήνα: σχεδόν το ένα τρίτο
Τι ισχύει από την κριτική

Τα νέα στοιχεία είναι του ίδιου του Υπουργείου που εφαρμόζει τη μεταρρύθμιση και δεν έχουν ακόμη μπει στις ευρωπαϊκές συγκρίσεις· οι τελευταίες συγκρίσιμες (2023) δείχνουν επιδείνωση από 637 σε 771 ημέρες στις αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Ο δείκτης είναι εκτίμηση από εκκρεμείς και ολοκληρωμένες υποθέσεις, όχι ο πραγματικός χρόνος κάθε δίκης, και αφορά τον πρώτο βαθμό: στο Συμβούλιο της Επικρατείας ο χρόνος ήταν 1.232 ημέρες (2023). Και σε υποκειμενική έρευνα, το 38% των πολιτών αξιολογούσε το 2025 θετικά την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, από 55% το 2021.

Δικαιοσύνη · Δικαστικός Χάρτης →
Πηγές
  1. Υπουργείο Δικαιοσύνης — Δικαστικός Χάρτης: στοιχεία για τα πρωτοδικεία (JustStat, μεθοδολογία CEPEJ, 2026)
  2. Συμβούλιο της Ευρώπης / CEPEJ — Ελλάδα: 637 ημέρες και 86,2% εκκαθάριση το 2019
  3. Ευρωπαϊκή Επιτροπή — EU Justice Scoreboard
  4. Ευρωπαϊκή Επιτροπή — Έκθεση για το Κράτος Δικαίου 2025
ΠαιδείαΓενικός χαρακτηρισμός αντί για στοιχεία

«Η κυβέρνηση υποβαθμίζει τη δημόσια παιδεία: δεν δίνει χρήματα και δεν διορίζει εκπαιδευτικούς»

Από το 2020 ως το 2025 έγιναν 44.753 μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών, ανάμεσά τους 8.930 στην ειδική αγωγή, με το σύστημα πινάκων του ν. 4589/2019, που είχε ψηφίσει η προηγούμενη κυβέρνηση.

Η δημόσια δαπάνη για την παιδεία αυξήθηκε από 7,3 δισ. € το 2019 σε 9,3 δισ. € το 2024 (+28%, πάνω από τον πληθωρισμό της περιόδου, +16%). Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης μπήκαν 36.264 διαδραστικά συστήματα σε 6.899 σχολεία. Και η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου είναι από τις χαμηλότερες στην ΕΕ: 3,0% των νέων 18–24 ετών το 2025, έναντι 9,1% στην ΕΕ.

Παιδεία: χρήματα και αποτελέσματα
Δημόσια δαπάνη για την παιδεία, δισ. €+28% σε πέντε χρόνια
Πρόωρη εγκατάλειψη σχολείου, % νέων 18–24 (2025)Τρεις φορές χαμηλότερη από την ΕΕ
Τι ισχύει από την κριτική

Ως ποσοστό του ΑΕΠ η δαπάνη για την παιδεία έμεινε στο 3,9%, κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (4,7%). Στο PISA 2022 οι επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών ήταν οι χαμηλότερες που έχουν καταγραφεί για τη χώρα και κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και στα τρία πεδία· στα μαθηματικά έπεσαν από 451 (2018) σε 430 μονάδες, περισσότερο από τη μέση πτώση στον ΟΟΣΑ. Και το ποσοστό των νέων 25–34 ετών με πτυχίο τριτοβάθμιας έπεσε το 2025 στο 42,8%, κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (44,8%).

Πηγές
  1. Υπουργείο Παιδείας — Έκθεση της Υπουργού (Ιούνιος 2026): 44.753 μόνιμοι διορισμοί 2020–2025, διαδραστικά συστήματα
  2. Eurostat — Δημόσια δαπάνη για την εκπαίδευση, COFOG 09 (gov_10a_exp)
  3. Eurostat — Πρόωρη εγκατάλειψη εκπαίδευσης 18–24 (edat_lfse_14)
  4. Eurostat — Πτυχιούχοι τριτοβάθμιας 25–34 (edat_lfse_03)
  5. ΟΟΣΑ — PISA 2022, σημείωμα για την Ελλάδα
  6. Το Βήμα — PISA 2022: βαθμολογίες της Ελλάδας ανά πεδίο
Οικονομία · Ανάπτυξη και τσέπηΠροσωπική δυσκολία αντί για συνολική εικόνα

«Τι με νοιάζει εμένα το ΑΕΠ; Εγώ είμαι φτωχός»

Η δυσκολία είναι πραγματική. Το ΑΕΠ όμως δεν είναι αφηρημένος αριθμός: όταν η οικονομία μεγαλώνει, ανοίγουν δουλειές και ανεβαίνουν οι μισθοί. Από το 2019 η Ελλάδα αναπτύσσεται πιο γρήγορα από την ΕΕ (+10,8% έναντι +7,4% ως το 2025), και αυτό φάνηκε στην αγορά εργασίας: 430.000 περισσότεροι εργαζόμενοι, ανεργία από 17,9% σε 8,9%, κατώτατος μισθός από 650 σε 920 €.

Γιατί όμως ξεκινάμε από τόσο χαμηλά; Γύρω στο 2004–2009, όταν «όλα ήταν εύκολα», η πραγματική κατανάλωση ανά κάτοικο στην Ελλάδα ήταν στον μέσο όρο της ΕΕ, και το 2008 τον ξεπερνούσε (104%). Δεν στηριζόταν όμως σε παραγωγή αλλά σε δανεικά: το κράτος είχε ελλείμματα 6–10% του ΑΕΠ κάθε χρόνο και 15,4% το 2009, και το χρέος έφτασε το 128,5% του ΑΕΠ. Όταν οι αγορές σταμάτησαν να δανείζουν, η οικονομία έχασε πάνω από το ένα τέταρτο του μεγέθους της (−27% το 2008–2013) και η κατανάλωση ανά κάτοικο έπεσε στο 77% της ΕΕ.

Η σημερινή φτώχεια είναι σε μεγάλο βαθμό ο λογαριασμός εκείνης της περιόδου. Η ανάκαμψη αυτή τη φορά δεν χρηματοδοτείται με νέο χρέος: το 2024 και το 2025 το κράτος είχε συνολικό πλεόνασμα (1,3% και 1,7% του ΑΕΠ), το χρέος πέφτει, οι επενδύσεις σχεδόν διπλασιάστηκαν (από 20,3 σε 41,9 δισ. €), και η κατανάλωση ανά κάτοικο ανέβηκε από 77% σε 81% της ΕΕ (2019 → 2024).

Από την ευημερία με δανεικά στην αργή ανάκαμψη
Πραγματική κατανάλωση ανά κάτοικο, ΕΕ = 100Το 2008 πάνω από την ΕΕ, με δανεικά
Πραγματικό ΑΕΠ, δείκτης (2015 = 100)Ακόμη 14% κάτω από το 2008

Η κατανάλωση ανά κάτοικο είναι η «πραγματική ατομική κατανάλωση» της Eurostat: ό,τι καταναλώνουν τα νοικοκυριά, μαζί με δημόσιες υπηρεσίες όπως υγεία και παιδεία, σε μονάδες αγοραστικής δύναμης.

Τι ισχύει από την κριτική

Το επίπεδο παραμένει χαμηλό. Σε αγοραστική δύναμη, το ΑΕΠ ανά κάτοικο ήταν το 2025 στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, μαζί με τη Βουλγαρία το χαμηλότερο στην ΕΕ· από το 2019 η Βουλγαρία έφτασε την Ελλάδα (από 55 σε 68) και η Ρουμανία απομακρύνθηκε (από 69 σε 78). Η οικονομία δεν έχει ακόμη επιστρέψει στο μέγεθος του 2008 (−14%). Η χώρα εξακολουθεί να εισάγει πολύ περισσότερα από όσα εξάγει (έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών 6,6–8,4% του ΑΕΠ το 2023–2025, μέσος όρος τριετίας). Και οι επενδύσεις, παρά τον διπλασιασμό, είναι ακόμη κάτω από την ΕΕ (16,9% έναντι 21,4% του ΑΕΠ).

Οικονομία · Παραγωγή →
Πηγές
  1. Eurostat — Πραγματική ατομική κατανάλωση και ΑΕΠ ανά κάτοικο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (prc_ppp_ind)
  2. Eurostat — ΑΕΠ ανά κάτοικο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, ΕΕ=100, τελευταία έκδοση (tec00114)
  3. Eurostat — Έλλειμμα/πλεόνασμα και χρέος γενικής κυβέρνησης (gov_10dd_edpt1)
  4. Eurostat — Πραγματικό ΑΕΠ, ρυθμός μεταβολής και δείκτης όγκου (nama_10_gdp)
  5. Eurostat — Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, % ΑΕΠ (tipsbp10)
  6. Eurostat — Ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου (tec00011)
ΤέμπηΥποθέσεις στη θέση των στοιχείων

«Τα Τέμπη ήταν συγκάλυψη: υπήρχε λαθραίο φορτίο, κρύφτηκαν στοιχεία και κανείς δεν θα δικαστεί»

Για όσα έγιναν στον χώρο μετά τη σύγκρουση: ο εθνικός φορέας διερεύνησης σιδηροδρομικών ατυχημάτων είχε θεσμοθετηθεί μόλις έναν μήνα πριν, τον Ιανουάριο 2023, και δεν λειτουργούσε· διοίκηση ορίστηκε τον Σεπτέμβριο 2023. Δεν υπήρχε επομένως ούτε πρωτόκολλο ούτε εκπαιδευμένα στελέχη για την καταγραφή του χώρου, όπως, για παράδειγμα, οι «διαπιστευμένοι εκπρόσωποι» του βρετανικού φορέα. Η περισυλλογή έγινε από τις υπηρεσίες που ήταν εκεί, και η γραμμή αποδόθηκε ξανά στην κυκλοφορία, κάτι συνηθισμένο διεθνώς μετά από ατύχημα. Αυτό που έλειψε ήταν η συστηματική καταγραφή του χώρου πριν από την αποκατάσταση.

Για το «λαθραίο φορτίο»: οι δύο δικαστικοί πραγματογνώμονες, το ΕΜΠ, αλλά και ο Βρετανός πραγματογνώμονας που προσέλαβε οικογένεια θύματος, αποδίδουν την πυρόσφαιρα στα έλαια σιλικόνης της μηχανής· ο τελευταίος γράφει ότι δεν βρήκε πειστικό στοιχείο για αδήλωτο φορτίο. Οι αντίθετες πραγματογνωμοσύνες υποστηρίζουν ότι τα έλαια δεν θα μπορούσαν να αναφλεγούν έτσι, χωρίς όμως να παρουσιάζουν στοιχείο για κάποιο άλλο υλικό. Η εξήγηση των ελαίων σιλικόνης σε συνδυασμό με ηλεκτρικό τόξο από το ρεύμα μέσης τάσης είναι η μόνη που στηρίζεται σε πραγματογνωμοσύνες και που ήταν τεχνικά εφικτή στις συνθήκες της σύγκρουσης· για οποιαδήποτε άλλη δεν έχει βρεθεί κανένα στοιχείο. Το δικαστήριο θα κρίνει με βάση τις πραγματογνωμοσύνες της δικογραφίας. Για τα βίντεο, η ΕΛ.ΑΣ. δηλώνει ότι δεν τίθεται θέμα γνησιότητας, και οι πραγματογνώμονες επιβεβαίωσαν ότι δείχνουν τη μοιραία εμπορική αμαξοστοιχία, χωρίς άλλο φορτίο πέρα από το δηλωμένο.

Και το «άγνωστο καύσιμο» που είχε αναφέρει το πόρισμα του φορέα διερεύνησης στηρίχτηκε σε προσομοιώσεις που είχε παράσχει τεχνικός σύμβουλος των οικογενειών. Το Πανεπιστήμιο της Γάνδης, που παρουσιάστηκε ως η επιστημονική πηγή του, δήλωσε ότι οι ερευνητές του δεν διερεύνησαν το ατύχημα: απλώς σχολίασαν αυτές τις προσομοιώσεις, με υψηλή αβεβαιότητα, και το πανεπιστήμιο δεν εγκρίνει τον τρόπο που παρουσιάστηκαν. Το Πανεπιστήμιο της Πίζας ζήτησε να αφαιρεθεί κάθε αναφορά σε αυτό. Τον Απρίλιο 2025 ο φορέας αποφάσισε να αφαιρέσει από το πόρισμα το κεφάλαιο για τις αιτίες της πυρόσφαιρας.

Και η υπόθεση δικάζεται. Η δίκη ξεκίνησε τον Μάρτιο 2026 στη Λάρισα με 36 κατηγορούμενους από ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, Hellenic Train και τη Ρυθμιστική Αρχή, και αναμένεται να διαρκέσει πάνω από δύο χρόνια. Η Βουλή προώθησε στη δικαιοσύνη δύο πρώην μέλη της κυβέρνησης, τον πρώην υφυπουργό για τον χειρισμό του χώρου και τον πρώην υπουργό Μεταφορών, και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει απαγγείλει κατηγορίες για τη σύμβαση 717 των συστημάτων ασφαλείας. Για σύγκριση, για το δυστύχημα του Σαντιάγο στην Ισπανία (2013, 80 νεκροί) η δικαστική απόφαση βγήκε μετά από 11 χρόνια.

Τι ισχύει από την κριτική

Ο φορέας διερεύνησης έγραψε στο πόρισμά του (Φεβρουάριος 2025) ότι ο χώρος δεν αποτυπώθηκε σωστά και χάθηκαν κρίσιμα στοιχεία. Η ίδια η σύγκρουση ήταν αποτέλεσμα αλυσίδας αποτυχιών, ανάμεσά τους η μη ολοκλήρωση των συστημάτων ασφαλείας της σύμβασης 717, που υπογράφηκε το 2014 και καθυστερούσε επί σειρά κυβερνήσεων. Για τους δύο πρώην υπουργούς η Βουλή ψήφισε δίωξη μόνο για πλημμέλημα (παράβαση καθήκοντος), και τα στελέχη της Hellenic Train δικάζονται επίσης για πλημμελήματα.

Πηγές
  1. ΕΟΔΑΣΑΑΜ — Πόρισμα διερεύνησης για τα Τέμπη (Φεβρουάριος 2025)
  2. efsyn — Ο φορέας διερεύνησης δεν είχε συσταθεί κατά το δυστύχημα· διοίκηση από τον Σεπτέμβριο 2023
  3. Υπουργείο Μεταφορών Ηνωμένου Βασιλείου — Οι «διαπιστευμένοι εκπρόσωποι» του RAIB
  4. CNN Greece — Πόρισμα ΕΜΠ: τα έλαια σιλικόνης μπορούν να δημιουργήσουν πυρόσφαιρα
  5. CNN Greece — Νέα πραγματογνωμοσύνη αποδίδει την πυρόσφαιρα στα έλαια σιλικόνης
  6. Powergame — ΕΛ.ΑΣ.: Δεν τίθεται θέμα αμφισβήτησης για τα τρία βίντεο
  7. Alfavita — Πραγματογνώμονες: τα βίντεο δείχνουν τη μοιραία εμπορική αμαξοστοιχία
  8. Protothema — Το Πανεπιστήμιο της Γάνδης διαφωνεί με τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ για την πυρόσφαιρα (Απρίλιος 2025)
  9. CNN Greece — Τι λένε τα πανεπιστήμια Γάνδης και Πίζας για το πόρισμα
  10. ΣΚΑΪ — Για αβεβαιότητα έκαναν λόγο οι ερευνητές της Γάνδης
  11. CNN Greece — Το πόρισμα που «ξαναγράφεται»: αφαίρεση του κεφαλαίου για την πυρόσφαιρα
  12. Greek City Times — Η δίκη ξεκινά με 36 κατηγορούμενους (Μάρτιος 2026)
  13. AP — Η δίκη για τα Τέμπη ξεκινά· τα στελέχη της Hellenic Train για πλημμελήματα
  14. Το Βήμα — Η Βουλή για την παραπομπή του πρώην υφυπουργού
  15. ΣΚΑΪ — Ο πρώην υπουργός Μεταφορών στο Δικαστικό Συμβούλιο
  16. Ευρωπαϊκή Εισαγγελία — Κατηγορίες για τα συστήματα σηματοδότησης (σύμβαση 717)
  17. Hosteltur — Σαντιάγο 2013: καταδίκη μετά από 11 χρόνια
Ενέργεια · Λιγνίτης και ΑΠΕΤο χθεσινό κόστος ως σημερινό

«Η βιαστική απολιγνιτοποίηση και οι ανεμογεννήτριες μας έφεραν ακριβό ρεύμα· με τον φθηνό λιγνίτη μας θα πληρώναμε λιγότερα»

Ο λιγνίτης ήταν φθηνός όσο η ρύπανση δεν πληρωνόταν. Στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών, κάθε τόνος CO₂ κόστιζε κατά μέσο όρο περίπου 81 € το 2022 και 85 € το 2023, και οι ελληνικές λιγνιτικές μονάδες εκπέμπουν 1,18–1,43 τόνους CO₂ ανά MWh. Μόνο το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών για μία MWh από λιγνίτη ήταν δηλαδή περίπου 95–120 €, πριν από την εξόρυξη, τη μεταφορά και τη συντήρηση. Και ο ελληνικός λιγνίτης είναι από τους φτωχότερους της Ευρώπης: 1.200 kcal/kg, έναντι 2.195 του γερμανικού, άρα χρειάζεται να καεί πολύ περισσότερο καύσιμο για την ίδια ενέργεια.

Η μετάβαση δεν ήταν ελληνική ιδιοτροπία: το 2024 ο άνθρακας έπεσε κάτω από το 10% του ηλεκτρικού μείγματος της ΕΕ. Η Ελλάδα πέρασε στις ΑΠΕ πιο γρήγορα από τον μέσο όρο: 51,2% της κατανάλωσης ηλεκτρισμού το 2024, έναντι 47,5% στην ΕΕ, και το 2024 έγινε καθαρός εξαγωγέας ρεύματος. Η τιμή για τα νοικοκυριά, αν και υψηλότερη από πριν από την κρίση, ήταν το α΄ εξάμηνο 2025 κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ: 22,6 έναντι 28,7 λεπτών ανά kWh.

Ούτε οι λιγνιτικές περιοχές «ερήμωσαν», όπως συχνά λέγεται. Στη Δυτική Μακεδονία η ανεργία έπεσε από 24,6% το 2019 σε 15,3% το 2025 και οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν από 87.000 σε 93.300, ενώ οι μονάδες έκλειναν. Στην Πελοπόννησο, όπου βρίσκεται η Μεγαλόπολη, η ανεργία έπεσε από 12,0% σε 8,3%. Από τα 1,63 δισ. € του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, τα 1,03 δισ. (63%) πηγαίνουν στη Δυτική Μακεδονία.

Ρεύμα, ΑΠΕ και λιγνίτης
Τιμή ρεύματος για νοικοκυριά, λεπτά/kWh με φόρουςΚάτω από την ΕΕ
ΑΠΕ στην κατανάλωση ηλεκτρισμού, 2024Πάνω από την ΕΕ
Θερμογόνος δύναμη λιγνίτη, kcal/kgΑπό τους φτωχότερους της Ευρώπης
Ανεργία, %Δυτ. Μακεδονία: πτώση, αλλά πάνω από τη χώρα

Η τιμή του 2019 είναι ετήσια· του 2025 αφορά το α΄ εξάμηνο. Η θερμογόνος δύναμη είναι μέση τιμή του 2012. Η ανεργία αφορά την περιφέρεια (Eurostat, NUTS 2).

Τι ισχύει από την κριτική

Η τιμή του ρεύματος για τα νοικοκυριά είναι αισθητά υψηλότερη από πριν από την κρίση (15,5 → 22,6 λεπτά/kWh) και, σε σχέση με το εισόδημα, βαραίνει σχεδόν όσο ο ευρωπαϊκός μέσος όρος (27,8 έναντι 28,6 μονάδων αγοραστικής δύναμης ανά 100 kWh). Το φυσικό αέριο, που αντικατέστησε σε μεγάλο βαθμό τον λιγνίτη, ήταν η μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής το 2024 (37%) και κάνει τις τιμές ευάλωτες στις διεθνείς κρίσεις. Και η αποθήκευση ενέργειας υστερεί, γεγονός που περιορίζει την αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής. Η Δυτική Μακεδονία, πάντως, μένει πίσω: το ΑΕΠ ανά κάτοικο σχεδόν δεν κινήθηκε (15.200 → 15.800 €, 2019–2024), ενώ της χώρας ανέβηκε από 17.300 σε 22.500 €· η ανεργία ανέβηκε ξανά το 2025 (12,5% → 15,3%) και μένει σχεδόν διπλάσια από τον εθνικό μέσο όρο. Και τα χρήματα της μετάβασης φτάνουν αργά: ως το καλοκαίρι του 2026 είχαν πληρωθεί λίγο πάνω από 138 εκατ. € από τα 1,63 δισ. του προγράμματος.

Ενέργεια · Λιγνίτης και ΑΠΕ →
Πηγές
  1. S&P Global — Μέσες τιμές δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ: 81,50 € (2022), 85,30 € (2023)
  2. Energy & Fuels — Ειδικές εκπομπές CO₂ ελληνικών λιγνιτικών σταθμών ανά MWh
  3. ATHEX / Booz — Μέση θερμογόνος δύναμη λιγνίτη: Ελλάδα, Βουλγαρία, Γερμανία, Τσεχία
  4. Ember — European Electricity Review 2025 (άνθρακας κάτω από 10% στην ΕΕ)
  5. Eurostat — ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρισμού 2024
  6. Eurostat — Στατιστικές τιμών ηλεκτρικής ενέργειας
  7. IEA — Ελλάδα: μείγμα ηλεκτροπαραγωγής (φυσικό αέριο 37% το 2024)
  8. Ekathimerini — Η Ελλάδα καθαρός εξαγωγέας ενέργειας το 2024
  9. Eurostat — Ανεργία ανά περιφέρεια (lfst_r_lfu3rt)
  10. Eurostat — Απασχόληση ανά περιφέρεια (lfst_r_lfe2en2)
  11. Eurostat — ΑΕΠ ανά κάτοικο ανά περιφέρεια (nama_10r_3gdp)
  12. Βουλή — Απάντηση ΕΥ ΔΑΜ στην ερώτηση 4661/22.04.2026 (προϋπολογισμός, νομικές δεσμεύσεις 43%)
  13. Βουλή — Απάντηση ΕΥ ΔΑΜ στην αναφορά 2944/08.07.2026 (πληρωμές άνω των 138 εκατ. €)
Ενέργεια · Εξαγωγές ρεύματοςΑλλάζουν το μέτρο όταν αλλάζει το αποτέλεσμα

«Τι με νοιάζει εμένα αν ο μεγαλοεπιχειρηματίας εξάγει ρεύμα;»

Μέχρι πρόσφατα το παράπονο ήταν το αντίθετο: «κλείσαμε τον λιγνίτη και αναγκαζόμαστε να εισάγουμε ρεύμα». Και ίσχυε: το 2019 η Ελλάδα εισήγαγε 11,1 TWh και εξήγαγε μόλις 1,1, και πλήρωνε στο εξωτερικό περίπου 390 εκατ. € περισσότερα απ' όσα εισέπραττε. Το 2024 έγινε καθαρός εξαγωγέας ρεύματος, κάτι που από το 1990 είχε συμβεί μόνο μία φορά, οριακά, το 2000. Το 2025 εξήγαγε καθαρά 3 TWh και το ισοζύγιο έκλεισε με πλεόνασμα 262 εκατ. €.

Το επιχείρημα δεν μπορεί να ισχύει μόνο προς τη μία κατεύθυνση. Αν οι εισαγωγές ήταν πρόβλημα επειδή τα χρήματα έφευγαν στο εξωτερικό, οι εξαγωγές είναι όφελος για τον ίδιο λόγο: τα χρήματα έρχονται στη χώρα, σε επιχειρήσεις που φορολογούνται και απασχολούν προσωπικό εδώ. Και ρεύμα εξάγεται όταν η εγχώρια παραγωγή περισσεύει, όχι σε βάρος της κατανάλωσης: η χώρα που κάποτε εξαρτιόταν από τους γείτονες καλύπτει πλέον μόνη της τη ζήτησή της στους περισσότερους μήνες.

Από εισαγωγέας, εξαγωγέας ρεύματος
Ρεύμα, TWhΑντιστροφή ροής
Αξία, εκατ. €Από έλλειμμα σε πλεόνασμα

Ποσότητες: Eurostat· αξίες: στατιστικές εξωτερικού εμπορίου (Eurostat Comext, κωδικός 2716).

Τι ισχύει από την κριτική

Οι εξαγωγές δεν σημαίνουν φθηνό ρεύμα όλες τις ώρες. Η μέση χονδρεμπορική τιμή στην Ελλάδα ήταν το 2025 104,1 €/MWh, 15,8% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (89,9) και η 8η υψηλότερη σε 25 χώρες, γιατί τα βράδια, όταν δεν υπάρχει ήλιος, την τιμή την ορίζει το φυσικό αέριο (ρεκόρ 41,3% της ζήτησης). Και ενώ τις μεσημεριανές ώρες περισσεύει ρεύμα, το 2025 πετάχτηκαν 1.867 GWh πράσινης παραγωγής (6,6%), διπλάσιες από το 2024, επειδή δεν υπήρχε αρκετή αποθήκευση ή διασύνδεση για να αξιοποιηθούν.

Ενέργεια · Λιγνίτης και ΑΠΕ →
Πηγές
  1. Eurostat — Εισαγωγές και εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας (nrg_cb_e)
  2. Eurostat Comext — Εξωτερικό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας, αξία (DS-045409, κωδικός 2716)
  3. The Green Tank — Ηλεκτροπαραγωγή 2025: καθαρές εξαγωγές, τιμές, περικοπές ΑΠΕ
Ενέργεια · Εκσκαφείς ΜαυροπηγήςΈνα εντυπωσιακό βίντεο ως απόδειξη σχεδίου

«Ανατίναξαν τους εκσκαφείς για να μην μπορεί καμία επόμενη κυβέρνηση να ξαναφέρει τον λιγνίτη»

Οι τρεις καδοφόροι εκσκαφείς που ανατινάχθηκαν στο ορυχείο της Μαυροπηγής στις 18 Ιουνίου 2026 ήταν πάνω από 50 ετών και, σύμφωνα με τη ΔΕΗ, είχαν αποσυρθεί σταδιακά το 2020–2021. Δορυφορικές λήψεις δείχνουν έναν από αυτούς ακίνητο στο ίδιο σημείο τουλάχιστον από τον Απρίλιο του 2022. Η ΔΕΗ τους έβγαλε προς πώληση από τον Νοέμβριο του 2024 και απευθύνθηκε σε μεταλλευτικές εταιρείες της Ευρώπης, της Ασίας και της Νότιας Αφρικής· αγοραστής δεν βρέθηκε. Η αποσυναρμολόγηση σε ύψος, πάνω σε διαβρωμένες κατασκευές εκατοντάδων τόνων, κρίθηκε επικίνδυνη για τους εργαζόμενους, και το μέταλλο πωλείται ως σκραπ.

Η ανατίναξη δεν άλλαξε την ικανότητα εξόρυξης: μία εβδομάδα αργότερα το ορυχείο είχε 6 εκσκαφείς σε λειτουργία και άλλους 4 παροπλισμένους, και το κοίτασμα έμεινε ίδιο. Τον λιγνίτη δεν τον τελείωσαν τρία σκουριασμένα μηχανήματα αλλά το κόστος του: κατά τη ΔΕΗ, μόνο τα δικαιώματα εκπομπών κοστίζουν περίπου 92 €/MWh στην Πτολεμαΐδα 5 και έως 160 € στις παλαιότερες μονάδες, όταν η μέση χονδρεμπορική τιμή του 2025 ήταν 104 €/MWh. Και ο νόμος 4936/2022 ορίζει ότι όλες οι λιγνιτικές μονάδες κλείνουν έως το τέλος του 2028.

Τι άλλαξε με την ανατίναξη
Εκσκαφείς στο ορυχείο Μαυροπηγής, Ιούνιος 2026Η εξόρυξη συνεχίζεται
Κόστος, €/MWhΜόνο το CO₂ ≈ η τιμή αγοράς

Ο αριθμός των εκσκαφέων και το κόστος CO₂ προέρχονται από τη ΔΕΗ· η χονδρεμπορική τιμή είναι ο μέσος όρος του 2025.

Τι ισχύει από την κριτική

Η ΔΕΗ δεν έχει δημοσιοποιήσει την εσωτερική έκθεση που τεκμηριώνει τον παροπλισμό ούτε τη μελέτη για την αξιοποίηση του εξοπλισμού· τα στοιχεία για τα χρόνια αχρησίας και τις προσπάθειες πώλησης βασίζονται στις δηλώσεις της. Και η επιστροφή στον λιγνίτη έχει όντως γίνει πολύ δύσκολη, όχι όμως λόγω των εκσκαφέων: η Πτολεμαΐδα 5 μετατρέπεται σε μονάδα φυσικού αερίου, ενώ στα εγκαίνιά της, τον Φεβρουάριο του 2023, ο πρωθυπουργός την περιέγραφε ως μονάδα στρατηγικής εφεδρείας που «θα λειτουργεί για πολλά χρόνια ακόμα».

Ενέργεια · Λιγνίτης και ΑΠΕ →
Πηγές
  1. Ellinika Hoaxes — Τι γνωρίζουμε για την ανατίναξη εκσκαφέων στη Μαυροπηγή (6/7/2026)
  2. Ναυτεμπορική — Η ανακοίνωση της ΔΕΗ για την απόσυρση των εκσκαφέων και το κόστος του λιγνίτη (24/6/2026)
  3. The Green Tank — Μέση χονδρεμπορική τιμή 2025